Nếu Hà Nội không có người tỉnh lẻ?

Sự việc một người Hà Nội gốc lên tiếng chê bai người tỉnh lẻ vô tình đã trở thành việc "con sâu làm rầu nồi canh".

Đừng chê bai người tỉnh lẻ

Tôi năm nay 52 tuổi, quê ở Tiên Lãng – Hải Phòng, một vùng đất thuần nông, lấy thu nhập cây thuốc lào là chính. Người quê tôi, nói thế nào nhỉ, khét mùi thuốc lào, nói giọng chua, không ngọt ngào chút nào. Và nhờ ơn cuộc sống, tôi được ra Hà Nội cư trú với con trai và con dâu. Tôi không phải người Hà Nội, đương nhiên con trai, con dâu tôi cũng không phải người Hà Nội.

Tôi không biết đọc báo mạng, nhưng hôm nay tôi được con dâu đọc nghe một bài báo của một chị người gốc Hà Nội nói về người tỉnh lẻ sống ở Hà Nội. Chị chê chúng tôi nhiều lắm.

Chị nói chúng tôi là Nguyên nhân làm “hỏng” Hà Nội của chị. Tôi không rõ, cứ cho rằng 4 – 7 đời nhà chị là ở Hà Nội, vậy thì trước đó, gốc nhà chị có phải Hà Nội hay không? Tổ tiên nhà chị có phải sống ở Hà Nội từ thời Lý Công Uẩn, thời đó Hà Nội mới là Thủ đô với tên Thăng Long hay không? Chắc chị chưa từng thắc mắc nguồn gốc sâu xa của bản thân mình đến thế!

Chị nói: Người Hà Nội xưa người ta sống với nhau khác, gia đình ý thức nề nếp, biết yêu thương, đùm bọc nhau. Còn người ngoại tỉnh rất ích kỷ, bon chen, tất cả chỉ vì mưu sinh, vì kiếm tiền.

Chị nói: Chúng tôi ở bẩn; chúng tôi nhếch nhác; ý thức chúng tôi kém; chúng tôi ăn nói lôm côm, bạ đâu nói đấy; chúng tôi bo bo, không có ý thức cộng đồng; con cái chúng tôi yêu đương chui rúc, không nề nếp; chúng tôi vô văn hóa và con cái chúng tôi cũng vô văn hóa; …

Nếu Hà Nội không có người tỉnh lẻ? (ảnh minh họa)

Chị nói chị có hai đứa con học đại học, ngoan. Chị nói Con trai lớn của chị dù đã 24 tuổi nhưng cũng chưa biết đi ra ngoài buổi tối bao giờ, đi học về là về nhà, ăn cơm xong lại học bài rồi đi ngủ. Không được nhuộm tóc xanh, tóc đỏ, mặc dù đã 24 tuổi nhưng quần áo của con chị vẫn là do chị mua cho.

Tôi không nói chị nói đúng hay nói sai. Nhưng tôi đoán rằng: Chị chưa hề bước chân ra khỏi cái đất có tên là Hà Nội mà chị rất tự hào.

Chị biết không? Những người ở tận Pháp, Anh, Đức, họ đại diện cho nền văn minh nhân loại từ thời cổ đại đến giờ. Họ đại diện cho cả một nền kinh tế, văn hóa phát triển lâu đời bậc nhất thế giới. Thế mà họ cũng phải đến tận rất nhiều vùng quê Việt Nam và chưa bao giờ dám chê sinh hoạt – văn hóa của người nông thôn một câu. Vậy hà cớ gì, chúng ta cùng một dân tộc lại không biết bảo vệ nhau, lại chê bai nhau.

Nếu chúng tôi là những người ích kỷ thì chị là người rộng lượng. Là người rộng lượng, chị chỉ thấy những ngớ ngẩn và bản chất không tốt đẹp của những người xung quanh thôi sao? Tôi chưa hề gặp một người nào rộng lượng như chị.

Cộng đồng là cái gì hả chị? Hay chị thích khoanh một vùng lại rồi những người Hà Nội gốc tự xung phong đến ở với nhau, không thèm “chơi” với người ngoại tỉnh? Tôi thấy, chỉ những người thổ dân chưa tiếp xúc với nền văn minh thế giới mới có những “nỗi sợ” và mong muốn như chị.

Chị nghĩ Hà Nội đang bị làm hỏng đi vì người ngoại tỉnh? Thế người Hà Nội gốc như chị đã làm gì cho Hà Nội để nó tốt đẹp hơn? Chị có biết ở Paris có rất nhiều người da đen và người châu Á sinh sống? Tôi không thấy người Paris gốc lên báo ca thán là những người thậm chí không phải ngoại tỉnh mà là nhập cư từ nền văn hóa kém phát triển hơn làm hỏng Paris đẹp đẽ, hào hoa của họ.

Tôi nói thế này với chị, không chắc chị hiểu nhưng tôi vẫn phải nói: Khi người ta muốn nhìn vào mặt tốt của ai đó, người ta sẽ nhìn thấy nhiều cái tốt và sẽ thông cảm những cái chưa tốt của họ. Nhưng khi người ta “quyết tâm” nhìn vào mặt xấu của ai đó, người ta sẽ toàn thấy những điểm xấu. Đó là tâm lý của những người ích kỷ, hẹp hòi.

Đừng bao giờ chê bai người tỉnh lẻ (ảnh minh họa)

Tôi đoán, chị đọc nhiều báo mạng. Và khi chị đọc thấy những thông tin phụ nữ bán dâm, chị sẽ nghĩ tất cả phụ nữ trên đời đều đi bán dâm, trừ chị.

Tôi cũng đoán cách nhìn của chị về con cái: Con người ở quê, hơn 90% con cái ở Việt Nam đều không có nguồn gốc từ Hà Nội, đều không biết cách cư xử, mất nết, … Còn con chị, chỉ cần biết học, biết đi về nhà đúng giờ, biết ăn đúng giờ và học đúng giờ là có giáo dục, là ngoan.

Cháu 24 tuổi, chắc cũng chưa bao giờ dám ra khỏi Hà Nội giống như mẹ mình!

Tôi không nói con chị hư. Nhưng chị nên nhớ, ở các nước phát triển, họ khuyến khích thanh thiếu niên, chưa đến 24 tuổi như con chị đâu, đi phượt. Mà phượt chị có biết là gì không? Có cả cảnh ăn bờ ngủ bụi, lang thang đấy!

Tôi có con, cháu không ở với mẹ từ lúc cháu đến tuổi 18. Tôi chắc rằng sẽ có những buổi cháu không về nhà đúng giờ, tôi chắc là có lúc cháu ăn uống vật vờ. Nhưng tôi đã kịp dạy cháu: Đi đâu, làm gì cũng phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

Cuộc đời có thể là cái giếng, có thể là cái ao tù, có thể là một con sông, có thể là biển lớn đối với mỗi người. Có người thích môi trường nọ, có người thích môi trường kia. Tôi không nói con chị như thế là tốt hay xấu. Tốt hay xấu còn phải tùy thuộc hoàn cảnh, tùy thuộc vào điều kiện sống của mỗi người. Tôi chỉ nói: Tôi mong con mình bơi trong biển cả. Nó có thể bị bầm dập, có thể bị tung lên, hạ xuống nhưng nó khỏe mạnh cả về thân thể và cả tinh thần.

Nếu con chị dời chị ra, nó có mua nổi cái nhà che nắng, che mưa cho nó và gia đình nó sau này không? Con tôi, con những người khác mưu sinh trên đất Hà Nội và mua được nhà ở đó sống, có gì là sai? Chả lẽ công sức lao động của những người ưu tú hơn lại có lỗi với người Hà Nội?

Chị có dám đánh đồng những đứa trẻ từ quê ra tự lập và vươn lên bằng tài năng (số này nhiều đấy chị) với những đứa trẻ không có ý thức mà chị nêu lên? Nếu chị nói thế, tôi đảm bảo chúng sẽ chẳng thèm nói gì với chị đâu. Có chăng tôi lẩm cẩm nói với chị dăm câu ba điều, còn chúng nó có những mục đích sống năng động hơn.

Tôi là người nhà quê, tôi tự hào con mình từ chân đất mắt toét, sống ở Thủ đô mà không cần dựa dẫm vào bố mẹ. Nó không đi cướp giật mà lao động bằng trí thông minh, bằng sức lao động của mình. Nó mua nhà Hà Nội, nó nói giọng không ngọt ngào nhưng nghe chân thật, vì tôi dạy cháu thế.

Không một nơi nào chứa đựng sự phát triển của văn minh mà lại giữ một màu sắc văn hóa. Đó là sự giao thoa của văn hóa nhiều vùng miền, cụ thể hơn là sự giao thoa về cách ứng xử. Nó sẽ được gạn lọc bởi yếu tốt lịch sử để giữ lại cho mình những gì tốt đẹp nhất. Điều này có cơ sở đấy chị. Tôi không được học cao, không tự nhận là lịch sự, cao thượng nhưng tôi cũng hiểu được sự phát triển của văn hóa, của lịch sử.

Hà Nội không phải một cái ao tù, không riêng gì của ai. Mỗi người sống ở đó, tự nhiên họ đã đóng góp cho sự phát triển văn hóa của Hà Nội rồi. Mong chị hiểu những điều này và đừng bao giờ cho rằng, những người tỉnh lẻ như chúng tôi đã làm hỏng văn hóa Hà Nội của chị. Và chị hãy nhớ, Hà Nội không phải là của chị mà là của tất cả những con người Việt Nam.